De electrostaat, muziek onder hoogspanning

De electrostatische luidspreker heeft een geheel eigen klankkarakter. Door de een verguisd, door de ander geroemd. Echter, altijd intrigerend.Tijd voor een verdiepend onderzoek.

Audiostatic ES100Intrigerend

De waarheid zal, zoals het vaak het geval is, wel ergens in het midden liggen. Dat neemt natuurlijk niet weg dat het concept best wel intrigerend is en wie een goede electrostaat heeft beluisterd moet toegeven dat deze luidsprekers iets kunnen wat veel andere (lees conventionele of conusluidsprekers) niet kunnen.

Prachtige stemreproductie

Dan doel ik op het feit dat electrostatische luidsprekers erg sterk zijn in het neerzetten van stemmen. Veel detail, een prachtig midden en een zijdezacht hoog zijn eigenschappen die een goede electrostatische weergever worden toebedeeld. Het laag en laagmidden is daarbij wat in mindere mate aanwezig. Voor sommigen te iel en te dun. En een lage bassdrum komt niet echt tot zijn recht. Althans niet zoals hij in werkelijkheid klinkt. Je kunt je afvragen of dat ook moet. Alleen de grotere en veel kostbare luidsprekersystemen kunnen deze laagklappen echt goed weergeven.

Een koopje op marktplaats

audiostatic-printVoor mij was het voldoende aanleiding om eens in de techniek en de eigenschappen van een electrostatische luidspreker te duiken. Ik ben begonnen met een set oude (defecte) Audiostatic ES100 luidsprekers. Voor weinig geld te koop op marktplaats. Het grootste nadeel van deze luidsprekers is dat het polyester vel in de loop van de tijd minder geleidend wordt door degradatie van de coating die daarop is aangebracht. Een lager rendement is dan het resultaat. In mijn geval speelde slechts één luidspreker en dan ook nog eens met een zeer lage output. De andere was zo dood als een pier. Een dergelijke restauratie is dan ook niet in een middagje gedaan. Nee, het vergt een goede voorbereiding en gebruik van de juiste componenten en gereedschappen. Toch is het door de handige hobbyist prima te doen.

Muzikaal resultaat

Het resultaat mag er daarna dan ook wezen en heeft mijn grootste verwachting overtroffen. Ik wil dan ook een uitvoerig bouwverslag van de restauratie van een set klassieke Audiostatic ES100 gaan beschrijven. Met een beetje aandacht en wat handigheid is een hoogwaardig electrostatisch luidsprekersysteem binnen ieders handbereik.

Over Marco Bouwer

Marco Bouwer is een ware luidspreker en platenspeler fanaat. Wanneer hij niet voor zijn luidsprekers zit, dan werkt hij wel aan een paar nieuwe. Onlangs heeft Marco de laatste hand gelegd aan een revolutionaire platenspeler arm.

Reacties

  1. Hallo Marco,

    Degradatie van de folie is zo’n beetje het nadeel an veel ESL’s, helaas maar het is niet anders. De folie is op zich vaak wel ergens vandaan te halen maar coating lijkt mij het probleem, veel geschikte middeltjes zoals grafiet, cellulose, en knutsel lijm hebben het nadeel te reageren op de lucht vochtigheid en ook snel te degraderen. Weet jij of er betere coatings verkrijgbaar of te maken zijn die wel een lang en constant leven hebben?
    Groeten,
    Jan

    • Analoogdick zegt:

      Dag Jan,

      Ik speel al jaren met electrostaten die voorzien zijn van mylar folie. Deze folie heeft aan één zijde een opgedampte laag aluminium.
      Verlies van gevoeligheid is ,zelfs na jaren, geen sprake.

      Groeten,

      Dick

      • P.J.v. Aken zegt:

        Geachte heer,

        Interessant het gegeven van de mylar folie met aan een kant een laagje opgedampt aluminium.
        Ik heb een paar Finals 0.4 staan waarvan het folie aan vernieuwing toe is.
        Waar kun je die folie kopen??

        Mvgr,

        ESL liefhebber P.J.v. Aken

        • Marco Bouwer zegt:

          Hallo ESL liefhebber,

          Ik heb ook slechte berichten gehoord van folie met aluminium.Ik heb er zelf geen ervaring mee.
          Wat betreft die Finals. Dat zal lastig worden. Final heeft een ander principe van het voorzien van de hoogspanning.
          Waar Audiostatic (en de meeste electrostaten) op gebaseerd zijn is een hoogspanningssignaal op de folie. Het audiosignaal staat op de statoren.
          Bij Final doet men dat net andersom. Hoogspanning op de statoren en het audiosignaal op de folie. Je hebt dan een andere soort folie nodig.
          Ik heb onlangs geprobeerd de folie voor een paar Finals te bestellen, Maar dat is niet gelukt. Reparatie kan wel worden uitgevoerd, maar is erg kostbaar

      • maarten smits zegt:

        Beste Dick, dan heb je geluk gehad, meestal gaan dit soort folies snel kapot.
        Gr. Maarten

        • Hoi Maarten,

          Leuk om je op deze website te zien!
          Ik heb onlangs mijn Final 1000i van nieuwe folies laten voorzien, maar heb het idee dat dit andere prestaties met zich meebrengt. Ik heb het vermoeden dat de impedantie lager is dan 4 Ohm als gevolg van de wat dikkere folie. Kan dit zo zijn?
          Op dezelfde versterker gaat de 1000i met oude folie nl. veel harder dan de nieuwe folie.

          Ook had ik in één paneel een plop/pok geluid. Wat kan dat zijn?

          Groeten,
          Frank

  2. andre zegt:

    Ik heb ook ooit de Audiostatic ES100 gehad, en ook het verlies in vermogen meegemaakt.
    naar Audiostatic toegegaan en gehoord wat vervanging moest kosten.
    Daar stond de opvolger, de DCI, met een grotere slagruimte van de folie. Dit was zo’n ongehoorde verbetering t.o.v. de ES100 dat ik de revisie niet meer heb gedaan.
    Na 8 jaar heb ik daar nog geen moment spijt van gehad. Ik heb bij de ES100 ook nog een aparte subwoofer van Audiostatic aangeschaft, maar de behoefte om deze vet in te zetten bij de DCI’s is er nauwelijks terwijl ik best stevige muziek afspeel.

  3. Paul Peeters zegt:

    Heb mijn van Medevoorts al 4 jaar. Deze hebben een uniek dynamisch laag systeem, gecombineerd met de electrostaat. Gaat heel laag! De electrostaten zijn door van Medevoort ( Maarsen ) opgeknapt en ge-upgrade. De drivers voor de laagkasten heb ikzelf ge-recoaned. Kosten: aanschaf € 125, upgrade e-staten € 425 en recoanen € 20 en een avondje werk.
    Ik verbaas me over het resultaat, geweldig. Er zijn geen luidsprekers te koop die deze kwaliteit benaderen voor dit geld. Heb inmiddels ook een voor-eind combi uit dezelfde stal gekocht op marktplaats voor slechts € 350. Een uitstekende verbetering!
    Mijn advies, zoek eens verder in tweede hands, beetje klissen en de resultaten zullen je niet in de steek laten.

    Met muzikale groet,
    Paul

Laat wat van je horen

*